ลักษณะน้ำเชื้อ องค์ประกอบทางไขมันและการเก็บรักษาน้ำเชื้อในเลียงผา (Capricornis sumatraensis)

บทคัดย่อ

การศึกษานี้มีจุดประสงค์เพื่อศึกษาลักษณะของน้ำเชื้อ องค์ประกอบทางไขมันและ การเก็บรักษาน้ำเชื้อในเลียงผา (Capricornis sumatraensis) ทำการรีดเก็บน้ำเชื้อโดยการกระตุ้นด้วยไฟฟ้า (electro-ejaculation) จากเลียงผาที่เลี้ยงในสวนสัตว์ จำนวน 6 ตัว อายุ 4 – 12 ปี ในการศึกษาที่ 1 เพื่อตรวจสอบคุณภาพน้ำเชื้อและรูปร่างของอสุจิ พบว่า มีปริมาณน้ำเชื้อ 2.3 ? 0.8 ml ค่าความเป็นกรด-ด่าง 7.8 ? 0.4 ค่าออสโมลาลิตี้ 329.9 ? 32.9 mOsmol/kg ความเข้มข้นของอสุจิ 515.8 ? 263.1 x 106 cell/ml ค่าการเคลื่อนที่เป็นหมู่ของอสุจิ (1 – 5) 3.8 ? 0.5 อสุจิที่มีการเคลื่อนที่ 60.4 ? 22.0 % อสุจิที่มีชีวิต 68.3 ? 9.4 % และ อสุจิที่มีรูปร่างปกติ 70.8 ? 19.3 % ส่วนหัวของอสุจิมีขนาดดังนี้ ความยาว 5.99 ? 0.58 ?m ความกว้าง 4.32 ? 0.35 ?m สัดส่วนความยาว/ความกว้าง 71.67 ? 8.63 % พื้นที่หัว 19.77 ? 2.57 ?m2 และความยาวเส้นรอบหัว 17.90 ? 2.05 ?m ในการศึกษาที่ 2 เพื่อศึกษาองค์ประกอบทางไขมันของน้ำเชื้อเลียงผา (ตัวอย่างน้ำเชื้อ 9 ตัวอย่างจากเลียงผา 6 ตัว) เทียบกับของน้ำเชื้อแพะ (ตัวอย่างน้ำเชื้อ 3 ตัวอย่างจากแพะ 3 ตัว) โดยใช้วิธี gas chromatography พบว่า ส่วนของกรดไขมันอิ่มตัว ทั้งในน้ำเชื้อเลียงผาและแพะ ส่วนใหญ่เป็นกรดพาลมิติก (C16) โดยมีสัดส่วน 37.0 – 59.1 % และ 30.9 – 52.7 % ตามลำดับ และส่วนของกรดไขมันไม่อิ่มตัว มีสัดส่วน 31.9 – 53.8 % ในเลียงผา และ 16.0 – 55.9 % ในแพะ ในการศึกษาที่ 3 เพื่อประเมินการเคลื่อนที่และการมีชีวิตของอสุจิหลังการเก็บรักษาน้ำเชื้อแบบแช่เย็นและแบบแช่แข็ง โดยเก็บรักษาแบบมีและไม่มีส่วนของเซมินอลพลาสม่า ใช้ tris–egg yolk ที่เติม trehalose และ sodium dodecyl sulphate เป็นสารเจือจางน้ำเชื้อ การเก็บรักษาน้ำเชื้อแบบแช่เย็น ทำโดยเก็บรักษาที่อุณหภูมิ 14 C เป็นเวลา 5 วัน พบว่าในกลุ่มน้ำเชื้อที่มีคุณภาพดี (มีอสุจิที่เคลื่อนที่ >70 %)สามารถเก็บรักษาให้มีอสุจิที่เคลื่อนที่ได้มากกว่า 30 % เป็นเวลา 4 วัน ทั้งในแบบมีและไม่มีส่วนของเซมินอล พลาสม่า การเก็บรักษาน้ำเชื้อแบบแช่แข็ง ทำโดยเติม glycerol 6 % ในสารเจือจางข้างต้น พบว่า หลังการอุ่นละลายน้ำเชื้อ มีอสุจิที่มีการเคลื่อนที่ 40 % และอสุจิที่มีชีวิต 64 % ซึ่งอยู่ในระดับที่ยอมรับได้ และไม่พบความแตกต่าง (p>0.05) ระหว่างแบบมีและไม่มีส่วนของเซมินอลพลาสม่า การศึกษานี้เป็นข้อมูลพื้นฐานแสดงลักษณะน้ำเชื้อเลียงผา และการเก็บรักษาน้ำเชื้อทั้งแบบแช่เย็นและแช่แข็ง ซึ่งอาจเป็นประโยชน์ในการวางแผนการอนุรักษ์เลียงผาต่อไป การศึกษานี้มีจุดประสงค์เพื่อศึกษาลักษณะของน้ำเชื้อ องค์ประกอบทางไขมันและ การเก็บรักษาน้ำเชื้อในเลียงผา (Capricornis sumatraensis) ทำการรีดเก็บน้ำเชื้อโดยการกระตุ้นด้วยไฟฟ้า (electro-ejaculation) จากเลียงผาที่เลี้ยงในสวนสัตว์ จำนวน 6 ตัว อายุ 4 – 12 ปี ในการศึกษาที่ 1 เพื่อตรวจสอบคุณภาพน้ำเชื้อและรูปร่างของอสุจิ พบว่า มีปริมาณน้ำเชื้อ 2.3 ? 0.8 ml ค่าความเป็นกรด-ด่าง 7.8 ? 0.4 ค่าออสโมลาลิตี้ 329.9 ? 32.9 mOsmol/kg ความเข้มข้นของอสุจิ 515.8 ? 263.1 x 106 cell/ml ค่าการเคลื่อนที่เป็นหมู่ของอสุจิ (1 – 5) 3.8 ? 0.5 อสุจิที่มีการเคลื่อนที่ 60.4 ? 22.0 % อสุจิที่มีชีวิต 68.3 ? 9.4 % และ อสุจิที่มีรูปร่างปกติ 70.8 ? 19.3 % ส่วนหัวของอสุจิมีขนาดดังนี้ ความยาว 5.99 ? 0.58 ?m ความกว้าง 4.32 ? 0.35 ?m สัดส่วนความยาว/ความกว้าง 71.67 ? 8.63 % พื้นที่หัว 19.77 ? 2.57 ?m2 และความยาวเส้นรอบหัว 17.90 ? 2.05 ?m ในการศึกษาที่ 2 เพื่อศึกษาองค์ประกอบทางไขมันของน้ำเชื้อเลียงผา (ตัวอย่างน้ำเชื้อ 9 ตัวอย่างจากเลียงผา 6 ตัว) เทียบกับของน้ำเชื้อแพะ (ตัวอย่างน้ำเชื้อ 3 ตัวอย่างจากแพะ 3 ตัว) โดยใช้วิธี gas chromatography พบว่า ส่วนของกรดไขมันอิ่มตัว ทั้งในน้ำเชื้อเลียงผาและแพะ ส่วนใหญ่เป็นกรดพาลมิติก (C16) โดยมีสัดส่วน 37.0 – 59.1 % และ 30.9 – 52.7 % ตามลำดับ และส่วนของกรดไขมันไม่อิ่มตัว มีสัดส่วน 31.9 – 53.8 % ในเลียงผา และ 16.0 – 55.9 % ในแพะ ในการศึกษาที่ 3 เพื่อประเมินการเคลื่อนที่และการมีชีวิตของอสุจิหลังการเก็บรักษาน้ำเชื้อแบบแช่เย็นและแบบแช่แข็ง โดยเก็บรักษาแบบมีและไม่มีส่วนของเซมินอลพลาสม่า ใช้ tris–egg yolk ที่เติม trehalose และ sodium dodecyl sulphate เป็นสารเจือจางน้ำเชื้อ การเก็บรักษาน้ำเชื้อแบบแช่เย็น ทำโดยเก็บรักษาที่อุณหภูมิ 14 C เป็นเวลา 5 วัน พบว่าในกลุ่มน้ำเชื้อที่มีคุณภาพดี (มีอสุจิที่เคลื่อนที่ >70 %)สามารถเก็บรักษาให้มีอสุจิที่เคลื่อนที่ได้มากกว่า 30 % เป็นเวลา 4 วัน ทั้งในแบบมีและไม่มีส่วนของเซมินอล พลาสม่า การเก็บรักษาน้ำเชื้อแบบแช่แข็ง ทำโดยเติม glycerol 6 % ในสารเจือจางข้างต้น พบว่า หลังการอุ่นละลายน้ำเชื้อ มีอสุจิที่มีการเคลื่อนที่ 40 % และอสุจิที่มีชีวิต 64 % ซึ่งอยู่ในระดับที่ยอมรับได้ และไม่พบความแตกต่าง (p>0.05) ระหว่างแบบมีและไม่มีส่วนของเซมินอลพลาสม่า การศึกษานี้เป็นข้อมูลพื้นฐานแสดงลักษณะน้ำเชื้อเลียงผา และการเก็บรักษาน้ำเชื้อทั้งแบบแช่เย็นและแช่แข็ง ซึ่งอาจเป็นประโยชน์ในการวางแผนการอนุรักษ์เลียงผาต่อไป

คำสำคัญ