การอนุรักษ์ การใช้ประโยชน์ความหลากหลายของข้าวพันธุ์พื้นเมืองในชุมชนริมฝั่งแม่น้ำโขงตอนกลางของประเทศไทย และสปป.ลาว
ชื่อผู้แต่งข้างต้นเป็นข้อความจากระเบียนผลงาน ไม่ได้ผูกกับรหัสนักวิจัย จึงกดดูผลงานอื่นของบุคคลนี้ไม่ได้ — ในคลังนี้ 142,080 ผลงาน (63.6% ของทั้งหมด) มีชื่อผู้แต่งที่เชื่อมกับหน้าผู้แต่งได้ และ 60,298 ผลงาน (27.0%) มีผู้แต่งที่ผูกกับรหัสนักวิจัยจริง ส่วนอีก 81,382 ผลงานไม่มีข้อมูลผู้แต่งเลย (มีชื่อผู้แต่งเป็นข้อความอยู่ 142,009 ผลงาน = 63.5%)
บทคัดย่อ
จากการศึกษาการอนุรักษ์และการใช้ประโยชน์ของข้าวพันธุ์พื้นเมือง ในวิถีชีวิตและวัฒนธรรมชุมชนของชุมชนริมฝั่งแม่น้ำโขงตอนกลางของไทย และ สปป.ลาว ในพื้นที่อำเภอเชียงคาน จังหวัดเลย และเมืองชะนะคาม แขวงเวียงจันทน์ สรุปและอภิปรายผลการวิจัยได้ดังนี้ จากการศึกษาพบข้าวพันธุ์พื้นเมืองในพื้นที่อำเภอเชียงคาน จังหวัดเลย ได้ทั้งหมด 21 สายพันธุ์ และข้าวพันธุ์พื้นเมือง เมืองชะนะคาม สาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาว 19 สายพันธุ์ รวมตัวอย่างทั้งหมด 40 สายพันธุ์ นำไปดูลักษณะสัณฐานวิทยาของเมล็ดข้าวด้วยกล้องจุลทรรศน์ Microscopes ซึ่งสามารถแบ่งเป็นข้าวขาวและข้าวสี ดังนี้ อำเภอเชียงคาน จังหวัดเลย พบข้าวขาวจำนวน 16 สายพันธุ์ และข้าวสีจำนวน 5 สายพันธุ์ ในส่วนของเมืองชะนะคาม แขวงเวียงจันทน์ พบข้าวขาวจำนวน 16 สายพันธุ์ และข้าวสีจำนวน 3 สายพันธุ์ ซึ่งจากลักษณะสัณฐานวิทยาตามวิธีการของ IRRI-IBPGR จำนวน 8 ลักษณะ คือ ลักษณะสีของเปลือก ลักษณะการมีขนของเปลือกเมล็ด น้ำหนักของข้าวเปลือก 100 เมล็ด ความยาวของเมล็ดข้าวเปลือก ความกว้างของเมล็ดข้าวเปลือก ความหนาของเมล็ดข้าวเปลือก สีของข้าวกล้อง และรูปร่างของข้าวกล้อง พบว่า ข้าวพันธ์พื้นเมืองทั้งหมด 40 สายพันธุ์ มีความสัมพันธ์กับลักษณะสัณฐานวิทยาที่แตกต่างกันอย่างหลากหลาย จากการวิจัยในครั้งนี้ทำให้ได้ข้อมูลและองค์ความรู้ความหลากหลายของพันธุ์ข้าวพื้นเมืองเพื่อให้ทราบถึงลักษณะประจำของข้าวแต่ละชนิด นำความความรู้ลักษณะเด่นเฉพาะของข้าวพันธุ์พื้นเมืองมาใช้ประโยชน์ในการทำผลิตภัณฑ์ที่เป็นอัตลักษณ์สร้างรายได้ให้ชุมเป็นการพัฒนาคุณภาพชีวิตและชุมชน พร้อมทั้งเป็นแหล่งอนุรักษ์และแหล่งท่องเที่ยวเชิงสร้างสรรค์ต่อไป